Türkiye'deki AR-GE yasalarýnýn geçmiþi 8-10 yýlý ancak buluyor. TÜBÝTAK, bir kaç yýldýr TEYDEB ve çeþitli kanallarla hem KOBÝ, hem de büyük firmalara “benim kurallarýma göre AR-GE yaparsanýz, sizi desteklerim” diyor. Bu desteðin miktarý da küçük firmalarda %75'e, büyük firmalarda ise %60'a kadar çýkýyor. Ek olarak, üniversite-sanayi iþbirliðini artýrabilmek adýna doktoralý elemanlar %100 oranýnda destekleniyor.

Ancak geçenlerde kulaktan kulaða yayýlan, þimdi de Türk.Ýnternet.com tarafýndan gündeme getirilen, (benim de uðraþmama raðmen) yetkililer tarafýndan hala doðrulanmayan bir habere göre, TEYDEB bünyesindeki sanayiye yönelik AR-GE destek programlarýnýn hibe oranlarý düþürülüyor. Oranlarý düþen programlar arasýnda iþini yeni kuranlara yönelik 1508 TEKNOGÝRÝÞÝM, üniversite-sanayi iþbirliðinin belkemiði ve üniversitelere büyük faydalar saðlamýþ 1501 Sanayi Ar-Ge projeleri destekleme programý da var. Hibe oranlarý 1501'de %20'ye, 1508'de ise %50'ye kadar çekiliyor.

Þimdiye kadar pek çok firma ürünlerini geliþtirirken bu hibelerden faydalandý. Araþtýrma-geliþtirme ve yenilik faaliyetlerine AR-GE bileþenleri ekleyerek hem rekabet avantajý kazandý, hem de kurumlarýnýn sürekliliðine katkýda bulundu. Her ne kadar baþta yazýlým olmak üzere AR-GE yapan firmalar yurtiçinde rekabet koþullarýyla savaþmýyor olsalar da, TEYDEB her zaman fakirin umut kapýsý oldu. Bir kýsmý TEYDEB sayesinde dünyaya açýldý, yeni pazarlar keþfetti, muazzam istihdam saðladý.

Ancak AR-GE destekleri oldukça kýsa bir döneme sýkýþtýðý için, veri toplamak da henüz mümkün olmadý. Aslýnda tek neden bu deðil; TEYDEB kendi içinde istatistiklerini tutuyor, ancak yaptýðý yardýmlarýn dolaylý getirisini henüz gözlemlemiþ deðil. Ýnovasyon zaten AR-GE'nin olmazsa olmaz bileþeni olarak nitel ve nicel açýdan ölçülmesi hala en zor kavramlardan birisi. Dolayýsýyla elimizde Türkiye'deki AR-GE sonuçlarýna iliþkin somut çýktýlar mevcut deðil (bu alanda yapýlan tek tük bir kaç araþtýrmayý tenzih ederim (1), (2)).

AB Çerçeve projeleri, TEYDEB, CELTIC, EUREKA projeleri yazmýþ ve pek çoðunu baþarýyla bitirmiþ bir kiþi olarak, hal böyle iken, verilen AR-GE desteklerinin sonuç ve etkileri bilinmeden, üzerinde yorum yapýlabilecek kadar veri toplanmadan, üniversite-sanayi iþbirliðinin henüz kýyýsýnda bir noktada, tam da inovasyon meyvelerini yemek üzereyken hibelerin anlamýný, deðerini yitirecek bir noktaya çekilmesine neden olacak þekilde kýrpýlmasýný, sanayicinin “bu kadar hibe alacaðýma AR-GE yapmam, hiç olmazsa kendi kurallarýmla oynarým” diyecek noktaya getirilmesini, en hafif tabiriyle sorumsuzluk örneði olarak addediyorum.

Son 7 yýlda TTGV ve TEYDEB'in gelmiþ olduðu baþarýlarýn bir çýrpýda silinip atýlmasý iþten bile deðildir. Haberler doðru ise en kýsa zamanda bu hatadan geri dönülmesi gereklidir.